“กลไกแอนทิคีเธรา” จักรกลอายุกว่า 2000 ปี ที่ไม่น่าเชื่อว่าจะเกิดขึ้นจากฝีมือมนุษย์

กลไกแอนทิคีเธรา (Antikythera Mechanism) เป็นเครื่องคำนวณทางดาราศาสตร์ของชาวกรีก ถูกตั้งชื่อตามเกาะแอนทิคีเธรา (บริเวณที่ค้นพบ) ซึ่งเป็นเกาะเล็กๆ แห่งหนึ่งของประเทศกรีกในปี 1901 เครื่องกลนี้ได้รับสมญาว่าเป็น “เครื่องกลที่ซับซ้อนที่สุดเท่าที่รู้จักกันในโลกยุคโบราณ”

NAMA_Machine_d'Anticythère_1

 

ชาวกรีกโบราณใช้ กลไกแอนทิคีเธรา (Antikythera Mechanism) สำหรับติดตามเส้นทางโคจรของดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และอาจรวมถึงดาวเคราะห์อีกหลายดวง หากจะถือได้ว่าเป็นคอมพิวเตอร์เครื่องแรกของโลกก็คงจะผิดนัก

external

 

ไมค์ (Mike Edmunds) ศาสตราจารย์ด้านดาราศาสตร์ของมหาวิทยาลัยคาร์ดิฟฟ์ ประเทศอังกฤษ ยกย่องว่าอุปกรณ์นี้ล้ำเลิศทั้งในแง่เทคนิคและการออกแบบ เขาเคยกล่าวไว้ว่ามันมีคุณค่ามากกว่าภาพโมนาลิซ่าซะอีก

ศาสตราจารย์ ไมค์ (Mike Edmunds)

Mike Edmunds

 

นี่คือภาพโมนาลิซ่า เผื่อว่าใครไม่เคยเห็นหรือไม่รู้จัก ภาพนี้ไม่สามารถประเมินค่าได้อีกแล้วในปัจจุบัน และมันเป็นสมบัติของประเทศฝรั่งเศล (มีเงินเท่าไหร่ก็ขอซื้อไม่ได้แล้ว)

Flam 1000 Mona Lisa

 

กลับมาที่เจ้ากลไกแอนทิคีเธรา มันประกอบไปด้วย วงล้อ ฟันเฟือง หน้าปัดที่จารึกชื่อเดือนและสัญลักษณ์จักรราศี สามารถใช้คำนวณทางดาราศาสตร์ขั้นซับซ้อน และใช้เป็นปฏิทิน รวมถึงพยากรณ์ปรากฏการณ์จันทรคราสและสุริยคราสได้อีกต่างหาก

antikythera-mechanism-diagram

 

ทีมนักวิจัยนานาชาติใช้เครื่องเอ็กซ์เรย์และซีทีสแกนชั้นสูงถอดรหัสคำจารึก เพื่อไขความลับของกลไกซับซ้อนของนี้ การวิเคราะห์ยืนยันทฤษฎีที่ว่า กลไกแอนทิคีเธรา มีอายุย้อนไประหว่างช่วง 100 – 150 ปีก่อนคริสตกาล (ราว 2100 ปีก่อน)

 

และจากโมเดล 3D ของกลไกแอนทิคีเธรา ทำให้รู้ว่ามันคือคอมพิวเตอร์อนาลอกที่คนโบราณใช้คาดคะเนตำแหน่งของดาวบนท้องฟ้า

antikethera-mechanisme

 

โดยเมื่อหมุนปุ่มที่อยู่ด้านนอกของเครื่อง เฟืองภายในก็จะเริ่มคำนวณการเคลื่อนไหวของดาวบนท้องฟ้าตามทฤษฏีดาราศาสตร์ของกรีก โดยมีกลไกย่อยซึ่งช่วยลดความผิดพลาดจากวงโคจรที่ไม่สม่ำเสมอของดาวเคราะห์บางดวงด้วย นับว่าเป็น CPU ที่ทรงพลังทีเดียว

Antikythera_model_front_panel_Mogi_Vicentini_2007

 

ผลคำนวณที่ออกมาตรงหน้าปัดจะบอกการเคลื่อนไหวของดวงอาทิตย์ พระจันทร์และดาวเคราะห์พี่น้องโลกอีกห้าดวงที่ชาวกรีกรู้จักในเวลานั้น โดยหน้าปัดจะแสดงผลในระบบปฏิทินของทั้งอียิปต์และกรีกด้วย เรียกได้ว่าเป็นคอมพิวเตอร์เครื่องแรกที่มีปุ่มเปลี่ยนภาษา

the-antikythera-mechanism

 

ดร.เดเร็ค (Dr.Derek J. de Solla Price) นักฟิสิกส์ชาวอังกฤษถึงกับบอกว่ามันตรงกันข้ามจากวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่เรารู้จักทั้งหมด และไม่น่าเป็นไปได้ที่มันจะมีอยู่จริง (ความรู้ในสมัยนั้นไม่น่าจะสามารถสร้างกลไกแบบนี้ขึ้นมาได้) แม้เขาจะมองเห็นมันที่วางอยู่ซึ่งๆ หน้าก็ตามที ในขณะที่ไปเยือนพิพิธภัณฑ์ในกรุงเอเธนส์

derek-desolla-price-antikythera-825x510

 

ดร.เดเร็ค ลองศึกษาฟันเฟืองภายในของมันก็ทึ่งในเทคนิค differential gear (ภาษาไทยเรียก เฟืองดอกจอก) ทั้งๆ ที่ฟันเฟืองแบบนี้กว่าคนยุคปัจจุบันจะคิดได้ก็ ปี 1575 จากการประดิษฐ์นาฬิกานั่นเอง การที่จะสร้างฟันเฟืองเช่นนี้ได้ ผู้สร้างต้องมีความรู้ทางด้านคณิตศาสตร์ในขั้นสูงทีเดียว ใครเป็นคนสร้างล่ะ?

antikythera_mechanism_remains

 

ไม่มีใครรู้ว่า ใครคือผู้ออกแบบกลไกนี้ แต่มีการคาดเดาว่า น่าจะเป็นอาร์คีเมดีส (Archimedes) หรือฮิปปาร์คัส (Hipparcus) นักคณิตศาสตร์และนักดาราศาสตร์คนสำคัญของกรีก ตามลำดับ

อาร์คีเมดีส (Archimedes)

siege_600

 

ปัจจุบัน กลไกนี้ซึ่งอยู่ในสภาพแยกส่วนออกเป็นชิ้นๆ ได้มีการจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์โบราณคดีแห่งชาติกรุงเอเธนส์

antikythera-03b

 

ติดตามเรื่องราวแปลกๆ จากทั่วโลกได้ที่นี่

“ถ้ามีเครื่องหมายถูกแล้ว ไม่ต้องกดนะครับเพราะจะกลายเป็น Unlike”

อ่านเรื่องราวที่น่าสนใจอื่นๆ เพิ่มเติมด้านล่างครับ

 

เครดิต gotoknow.org

คิดเห็นอย่างไรล่ะ?

แบ่งปัน